2 con gà trống và tiền mặt
Với cái giá đó ít nữ giới dám bỏ cái tục nối dây này. Cha mẹ chuẩn bị bán trâu đi để “bỏ của” đấy”. 1 phen nữa. Hai triệu đồng qua nhà gái gặp cậu làm lễ xin lại vợ. Gặp già làng Đinh Đe. Trong khi đó tôi chưa có thì phải để cho chúng lấy nhau thì tôi mới có cháu bế chứ. Bọn đàn ông không được uống chung rượu với bọn ta mà phải đi đâu đó.
Vợ này người A Rem gọi là vợ cộc. Tỉnh Quảng Bình có một điều khiến tôi kinh ngạc là trai gái ở đây hát bằng tiếng Kinh rất hay. Chẳng thế mà đến nay tộc người A Rem vẫn tồn tại tục nối dây. Khoảng 9 giờ đêm nghe đâu trai. Hiện vợ chồng Đa cùng học lớp 9. Nếu để vợ bỏ về lần nữa thì lễ xin vợ tăng lên gấp đôi”. Gái ở bản mà chưa chồng chưa vợ đã giao hội ở nhà bà Chu.
Vào nhà được một lúc thì bạn gái Na đến. Trường THCS Tân Trạch. Một cậu bé có nước da đen như cột nhà cháy tên Na nhoẻn miệng cười: “Tối nay nhé”. Anh Lầu bắt tôi uống hết chén rượu trên tay. “Những hôm không đi ngủ bọn. Con gái được nhận lễ “bỏ của”. Na còn kể. Tục này phổ quát đến tận cán bộ xã do lẽ xã Tân Trạch chỉ có tộc người A rem sinh sống.
Nhà trai mất tiền “bỏ của” mới có vợ. Thấy mấy cậu bé mặt còn “búng ra sữa” đang hát rất hăng say bên bờ rào. Y Rai lấy chồng cách đây 2 năm. Tôi cũng đi ngủ bọn và lấy vợ từ năm 14 tuổi đấy chứ. Giờ chỉ còn mình Rai đi học. Những thanh niên trong bản lấy vợ sớm đã đành. Đời nọ tiếp nối đời kia sống theo cái tục lấy vợ sớm có sao đâu. Dân tộc A Rem có phong tục.
Anh Phương bảo: “Chúng có ý trung nhân cả rồi đấy”. Bà Y Chu kể: “Mỗi khi ta cùng các chị em trong bản uống rượu. Họ hát giao duyên bằng tiếng A Rem. Còn việc đăng ký thích thì đi mà không thích cũng chẳng sao. Đàn ông phải ra khỏi nhà. Và bao giờ người nữ giới A Rem cũng có quyền bính hơn đàn ông. Như con của ông Đinh Lầu cũng lấy vợ khi chưa đủ tuổi. Vừa cười anh Lầu vừa cầm chai rượu rót đầy 3 chén: “Hôm nay chúng ta phải uống say mới về”.
“Đây là em cháu à”? Nghe tôi hỏi vậy. Bà Y Chu đang ngồi nướng sắn: “Nhà miềng vui lắm. Nhưng khi chính người trong cuộc là chị Y Ru - cán bộ phụ nữ xã tỏ bày với tôi.
Lãnh đạo xã đa phần người A rem. Con gái đến tuổi lấy chồng. Người A Rem không lấy người dưng dân tộc nên con gái trong bản càng có giá. Nếu bên chồng làm việc gì để cô gái bỏ về thì chồng phải chuẩn bị 3 hũ rượu. Trông cô bé còn rất trẻ. Con trai phải làm lễ bỏ của theo yêu cầu của nhà gái”.
Đinh Na ra tận trạm đón chúng tôi. Năm nay nương rẫy chưa có người làm nên chồng Y Rai bỏ học rồi. Mẹ chồng Rai vừa sinh đứa con gái được mấy tháng. Tôi bị bất thần. Chưa kịp nhâng chén rượu. Ba má của cô gái không được gì. Hai vợ chồng bằng tuổi nhau. Lễ bỏ của phải có 5 hũ rượu. Tôi không tin. Trăng đã lên cao bằng con sào trước đầu bản.
Hóa ra. Câu hỏi của tôi khiến Na hơi ngỡ ngàng: “Na có bạn gái rồi. Nếu người vợ đó muốn lấy chồng khác thì phải trả của cao gấp đôi. Trai gái đến tuổi cập kê là tự đi tìm hiểu nhau. Đôi trẻ vừa “cưới” nhau năm ngoái. Chiều miền sơn cước êm đềm như ru. Cậu đồng ý mới được mang vợ về.
Rồi họ sinh con. Phạt chứ gì thì tôi nhận phạt. Khi chúng tôi đến. Cô bé Y Rai mới 16 tuổi đã có con bồng. Thế là ban lãnh đạo xã “bó tay”. Ngay cả con cán bộ xã cũng không thực hành. Quyền của phụ nữ nơi đây được coi là thượng tôn. Cô bé tên Y Rai nhìn tôi rất mực kinh ngạc: “Con của mẹ cháu đấy”. Cưới xong cô gái đi làm dâu. Huyện đều vào cuộc. Các đôi trai gái ngủ lại luôn ở nhà bà Chu.
“Sao đi “cưa gái” sớm vậy?”
Chúng kéo đến đây trò chuyện. Cậu đồng ý mới được mang vợ về. Gái bản cũng kéo đến trật nhà”. Riêng nhà bà Y Chu luôn mở mang cửa chào đón mọi người. Tức là anh mất thì để vợ lại cho em. Miềng không cấm được nó đâu. Từ lâu căn nhà của bà Chu là “công viên” dành cho các đôi trai gái đến tìm hiểu. Nhiều gia đình đã dụi bếp để đi ngủ. Nhà chồng phải chuẩn bị 3 hũ rượu. Sang thăm nhà anh Đinh Lèn hàng xóm của ông Lầu.
Giờ mà thằng này để con Trinh dỗi bỏ về nhà mẹ đẻ lại mất khối thứ đấy”.
Lễ bỏ của do cậu hưởng vẹn tròn. Na bảo. Được coi là vợ ngọn nên người A Rem thích sinh con gái hơn con trai. Năm nay Na mới 13 tuổi. Lấy vợ từ tuổi 13 Chúng tôi đến thăm nhà anh Đinh Lầu - chủ tịch xã. Tối nào trai. Vừa vào nhà tôi gặp cô bé mặt trẻ măng địu đứa nhỏ. Nhiều khi ông còn để lại vợ cho cháu. Đa bảo: “Ở nhà với Trinh thích hơn. Cụ thể xã cũng đã đi vận động rồi xử phạt hành chính đối với những trường hợp tảo hôn.
Xã. Tôi buột miệng hỏi: “Con gái chủ tịch à?”. Tuy nhiên. Nhiều bạn bè của Na đã lấy vợ rồi. Nay tiền mặt ít nhất phải 6 triệu đồng. Giữ đúng lời hứa.
Thanh niên trong bản cứ theo cái nếp của các cụ thôi. Anh Từ Minh Phương cán bộ Trạm kiểm soát 39 (Vườn nhà nước Phong Nha Kẻ Bàng) nói tiếng A Rem rất thạo. Xã họp phê bình thì ông này đưa ra cái “lý” riêng của mình: Người ta có cháu bế.
Nghe con nói vậy ông cũng chỉ cười trừ: “Nó ưng cái bụng nhau rồi. Cái “lý” cho việc tảo hôn có nhẽ đến giờ các cán bộ ở phòng tư pháp huyện Bố Trạch vẫn thầm trách những đôi vợ chồng trẻ ở Tân Trạch vì họ mà phòng mất thi đua nhiều năm liền. Ánh trăng thượng tuần đã mọc lên đầu non. Thực ra vợ chồng Đa đi học cho vui chứ 2 đứa bỏ học suốt.
Mang chuyện này trao đổi với ông. Hóa ra cô bé đó tên Y Trinh là con dâu của anh Lầu. Tối khuya. Vậy mà tình trạng này vẫn không giảm. Thích sinh con gái hơn con trai Lần đầu đến bản A Rem.
Nếu để vợ bỏ về lần nữa thì lễ xin vợ tăng lên gấp đôi. Đôi nào ưng nhau thì ngủ lại đây luôn. Ba con gà trống. Bản A Rem chưa có điện nên những đêm trăng sáng giống như món quà mà ông trời tặng thưởng cho những thanh niên đi ngủ bọn.
Hai đứa dẫn nhau về phía cuối nhà tâm tư. Sau khi giới thiệu hỏi thăm quê quán. Thay câu giải đáp. Phụ nữ người A Rem được toàn quyền quyết định về chuyện hôn nhân. Cô vợ bỏ về nhà ngoại thì gặp không ít rối rắm. Trước đây tiền mặt như vật biểu trưng.
Anh Phương đứng cạnh Na gật đầu công nhận. Rồi anh bắt uống thêm một chén nữa: “Chén này phạt mày nói sai.
Cháu ngủ ở nhà với mẹ”. Họ cho rằng. 10 nén bạc. Qua lời kể của bà Chu. Nếu bọn đàn ông không ra khỏi nhà thì phải phục vụ ta và những chị em khác”. Màng tang đã dần khuất sau đỉnh núi xa mờ. Tôi thấy một cô bé lụi hụi đi từ dưới bếp lên.
Xã Tân Trạch. Cứ như thế đêm này qua đêm khác họ tự tìm hiểu nhau. Y Trinh là vợ của Đinh Đa.
Nếu ông chồng nào không chiều vợ cho chu đáo. Nói xong anh quay sang hỏi mấy cậu bé: “Tối nay criu cà ria săn (đi cưa gái) chứ?”. Ông chỉ cười: “Cái chuyện này khó nói lắm cán bộ à.
Bọn trẻ hát rất tự nhiên giống như các “sao” trình diễn trên sàn diễn vậy. Già Đinh Đe nói thêm rằng: “Tục bỏ của bên nhà gái do cậu ruột quyết định.
Vợ chồng Rai học cùng lớp với với Đinh Đa. 2 triệu đồng qua nhà gái gặp cậu làm lễ xin lại vợ. 3 con gà trống. Từ trước đến nay tình trạng đó vẫn diễn ra thông thường. Huyện Bố Trạch. Đinh Lầu cười lớn: “Tao với mày cùng cầm tinh con khỉ”. Để ngăn chặn tình trạng này cán bộ. Theo lý giải của người A rem. Vì tội hỏi nhầm”. Nếu cô gái nào ưng chàng trai nào đó thì đồng ý để cho chàng trai đến nhà “bỏ của”.
Lúc mới nghe. Học chán lắm!”. Đẻ cái.
No comments:
Post a Comment